Wetsvoorstel Beperking wettelijke gemeenschap van goederen aangenomen

02-04-2017

De Eerste Kamer heeft op dinsdag 28 maart 2017 het initiatief voorstel Beperking wettelijke gemeenschap van goederen met de kleinst mogelijke meerderheid aangenomen.
Het initiatiefvoorstel betekent een wijziging van het huidige basisstelsel De datum van inwerkingtreding van het wetsvoorstel wordt door het ministerie van Veiligheid en Justitie bepaald en is nog niet bekend.

Uitsluiting voorhuwelijks vermogen, giften en erfrechtelijke verkrijgingen
Door de nieuwe wet wordt het standaard huwelijksgoederenstelsel, inhoudende een (vrijwel) alles omvattende gemeenschap van goederen, op bepaalde punten ingrijpend gewijzigd. Het nieuwe uitgangspunt is een beperkte gemeenschap van goederen.
Alle goederen die de echtgenoten krachtens erfopvolging of gift gedurende het huwelijk verkrijgen, vallen niet in de huwelijks gemeenschap, tenzij de erflater / schenker bepaalt dat de goederen wél in de gemeenschap vallen (een zogenaamde “insluitingsclausule”). Ook goederen die de echtgenoten reeds vóór het huwelijk hadden, vallen niet in de gemeenschap. Daarbij wordt een uitzondering gemaakt voor goederen, die de echtgenoten al voor het huwelijk in gezamenlijk eigendom hadden. Hetzelfde geldt voor voorhuwelijkse schulden: deze schulden blijven privé, tenzij de schulden vóór het huwelijk ook al gemeenschappelijk waren.

Administratie
Een punt van kritiek op dit stelsel was, dat het (nog meer) van belang is dat echtgenoten een goede administratie bijhouden. Zo is het van belang dat echtgenoten vastleggen wie welke goederen en schulden reeds voor het huwelijk had. Indien de echtgenoten dit niet vastleggen en bij echtscheiding een discussie ontstaat over de vraag aan wie van hen beiden een goed toebehoort, is in de wet een bewijsvermoeden opgenomen dat het goed tot de huwelijksgemeenschap behoort.

Onderneming
Uit het voorgaande vloeit voort dat indien een van de echtgenoten reeds voor het huwelijk een onderneming bezat, deze onderneming niet in de huwelijksgemeenschap valt. De andere echtgenoot blijft in dat geval echter niet geheel met lege handen staan. De nieuwe wet bepaalt dat indien een onderneming buiten de gemeenschap valt, een redelijke vergoeding aan de huwelijksgemeenschap dient te worden betaald voor de daarin gewerkte uren (“kennis, vaardigheden en arbeid, die een echtgenoot ten behoeve van die onderneming heeft aangewend”, aldus de wet), voor zover een dergelijke vergoeding niet al op andere wijze ten gunste van de echtgenoten is gekomen. Kortom, de arbeidsinkomsten komen op die manier gedurende het huwelijk wél ten goede aan de gemeenschap.

Schulden
Tot slot is een belangrijke wijziging dat indien een echtgenoot een privéschuld heeft die niet in de huwelijksgemeenschap valt, de schuldeiser zich desalniettemin kan verhalen op de helft van de opbrengst van een goed dat wél tot de huwelijksgemeenschap behoort. De andere helft komt dan toe aan de andere echtgenoot en behoort vanaf dat moment tot diens privévermogen.

Conclusie
De wettelijke gemeenschap van goederen wordt ingrijpend gewijzigd. Deze nieuwe wet zal enkel van toepassing zijn op huwelijken gesloten na de (nog vast te stellen) invoeringsdatum. Partijen kunnen (net als voorheen) van dit stelsel afwijken door het opstellen van huwelijkse voorwaarden.

Hoe vertelt u jonge kinderen dat u gaat scheiden?

31-03-2017

Op de website van de Nederlandse Vereniging Familierecht Advocaten Scheidingsmediators (vFAS) www.verder –online.nl staat waardevolle informatie. De aanwijzingen voor het vertellen aan jonge kinderen dat hun ouders gaan scheiden deel ik graag.

U gaat scheiden en wilt dit aan uw kinderen vertellen. Wanneer is een goed moment? En hoe brengt u deze verdrietige boodschap? We geven enkele aanwijzingen:

  • Wacht met vertellen tot het besluit om te scheiden vaststaat. Breng kinderen bijvoorbeeld een paar weken voordat een van de ouders vertrekt op de hoogte. Wacht zeker niet te lang: iedereen wil voorkomen dat kinderen erachter komen via anderen.
  • Vertel het ze samen. Zo laten ouders hun kinderen zien dat ze als ouders nog wel een eenheid vormen. Dat geeft een veilig gevoel.
  • Vertel het op een rustig moment, het liefst op een plek waar de kinderen zich thuis voelen.
  • Houd rekening met verschillende leeftijden, maar vertel het alle kinderen tegelijk. Zo kunnen ze elkaar steunen.
  • Bespaar kinderen de details over het hoe en waarom en vertel ze dat het een besluit van jullie samen is.
  • Kinderen verwerken emotionele gebeurtenissen in stappen. Geef hen de tijd om dingen te verwerken. Een reactie komt soms pas later. Jonge kinderen nemen vaak in eerste instantie de emoties van hun ouder(s) over.
  • Vergeet niet om naar een reactie te vragen.
  • Check bij jonge kinderen of ze de boodschap begrijpen.
  • Vertel de kinderen in het kort over de gevolgen van de scheiding. Het betekent bijvoorbeeld dat papa en mama niet meer in één huis wonen.
  • Vertel kinderen dat zij niet de oorzaak zijn van de scheiding.
  • Benadruk dat jullie liefde voor hen wel blijvend is.

 

De divorce challenge: advocaat voor kind bij scheiding?

24-11-2016

Het ministerie van Veiligheid en Justitie heeft onlangs De Divorce Challenge uitgezet. Vanuit de visie dat kinderen recht hebben op een goed ouderschap ook als hun ouders uit elkaar gaan is gevraagd om een goed plan in te dienen om vechtscheidingen te voorkomen.

Er zijn vanaf 6 september tot en met 21 november 506 plannen verzameld. Er gaat nu een expertpanel met deze inzendingen aan de slag. 

Het doel? Vechtscheidingen verminderen. Niemand wil scheiden met ruzie. 

Onderstaand de bijdrage van de Nederlands Orde van Advocaten. Er zijn (uiteraard!) meer goede inzendingen. 

De beoordeling en het vervolg houd ik bij en wordt gedeeld via deze blog. Zie ook: www.divorcechallenge.nl

Vechtscheiding 2 def

Een betere positie voor het kind bij (v)echtscheidingen en de urgentie om samen te werken tussen betrokken hulpverleners en advocaten. Hiervoor pleit de NOvA in een voorstel om het aantal vechtscheidingen te verminderen en het belang van het kind bij een echtscheiding centraal te stellen. In dat kader vindt de NOvA dat een kind recht heeft op een advocaat wanneer ouders gaan scheiden.

Deze aanbevelingen presenteert de NOvA aan het expertpanel van de Divorce Challenge. De Divorce Challenge is een initiatief van Tweede Kamerlid Jeroen Recourt. Hij diende een motie in om het aantal vechtscheidingen te voorkomen en de nadelige gevolgen ervan voor de kinderen te verminderen. Het ministerie van Veiligheid en Justitie geeft met dit project uitvoering aan de motie.

Een echtscheidingsstrijd is niet in het belang van het kind. Het is in het belang van alle bij een echtscheiding betrokken personen om tot een duurzame oplossing te komen en de emotionele schade te verminderen. De NOvA voelt zich uitgedaagd om mee te doen aan de Divorce Challenge om te laten zien dat een advocaat bij uitstek een professioneel procesbegeleider kan zijn bij echtscheidingszaken. Oog voor juridische aspecten van een scheiding en het verlenen van de juiste (rechts)zorg kan goed samengaan. De NOvA stelt voor onderzoek te doen naar betere mogelijkheden voor een multidisciplinaire aanpak bij echtscheidingszaken. Met een multidisciplinaire aanpak zal het aantal echtscheidingen en de nadelige gevolgen ervan voor kinderen moeten worden verminderd.

Advocaat voor het kind
De NOvA vindt het van groot belang dat een kind professionele begeleiding krijgt vanaf het moment dat de ouders aangeven te gaan scheiden. Deze begeleiding kan volgens de NOvA worden gegeven door een advocaat. Deze advocaat spreekt met het kind en luistert naar zijn of haar belangen, overeenkomstig het hoorrecht uit het Internationaal Verdrag voor de Rechten van het Kind en het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering en de advocaat vertolkt de stem van het kind in een kindplan. Het kindplan wordt aan de rechter voorgelegd; vervolgens beoordeelt de rechter het kindplan tezamen met het convenant.

Multidisciplinaire aanpak
Om het aantal vechtscheidingen terug te dringen moet volgens de NOvA onderzoek worden gedaan naar de factoren die ertoe leiden dat een echtscheiding een vechtscheiding wordt. Daarnaast moet worden ingezet op een multidisciplinaire aanpak en zullen advocaten en andere hulpverleners over de juiste competenties moeten beschikken om een echtscheiding goed te begeleiden. Juist bij vroegtijdige signalen van een vechtscheiding moeten meerdere disciplines - denk aan de (kinder)psycholoog, notaris, jeugdzorg en maatschappelijk werk - met elkaar samenwerken om een vechtscheiding te voorkomen.

De NOvA vindt dat advocaten in het personen- en familierecht (steeds meer) gespecialiseerd zijn en daardoor al beschikken over de juiste kennis en expertise, waarmee zij oog hebben voor de belangen van het kind. Om de advocatuur en andere hulpverleners (alsnog) beter toe te rusten wenst de NOvA graag een leergang te ontwikkelen. Ook is de NOvA voornemens een conferentie te organiseren om de huidige knelpunten in de praktijk te belichten en met andere professionele hulpverleners tot een betere samenwerking te komen.

 

Advies kinderombudsman: kindvriendelijke advocaat

01-04-2016

De Kinderombudsman heeft op 30 maart 2016 het rapport 'Verkenning naar de kindvriendelijke advocatuur.Een onderzoek naar de rol van de advocaat als preventieve schakel bij (v)echtscheidingen' gepubliceerd.

De afgelopen tijd heeft in het teken gestaan van het rapport van de Kinderombudsman over de kindvriendelijke werkwijze voor de advocatuur in het scheidingsrecht.

De kinderombudsman heeft zich in de afgelopen vijf jaar speciaal ingezet voor scheidingskinderen. Want helaas is het nog steeds aan de orde van de dag dat kinderen knel raken tussen vechtende ouders of wanhopig wordt van de ruzies, of die één van beide ouders niet meer mag zien.

In het rapport wordt dieper in gegaan op de rol van de advocaat als preventieve schakel bij (v)echtscheidingen. De advocaat is een belangrijke schakel in het scheidingsproces en kan in de visie van de ombudsman een belangrijke bijdrage kan leveren aan een deel van de oplossing voor de kinderen van scheidende ouders. Een kindvriendelijke werkwijze van alle advocaten die familiezaken behandelen is daarbij onontbeerlijk zo stelt de kinderombudsman.

In het rapport worden bouwstenen aangedragen voor een kindvriendelijke echtscheiding. Een belangrijke bouwsteen is de zogenaamde 'Kindvriendelijke advocaat".

In het rapport geeft de kinderombudsman in de navolgende passages een toelichting op de rol van advocaten bij een echtscheiding. Er wordt vastgesteld dat de in het familierecht gespecialiseerde advocaten (vFAS) zich onderscheiden in met hun kennis, vaardigheden en attitude.  

Een advocaat is tijdens het proces van een echtscheiding van ouders de enige die een verzoekschrift tot echtscheiding kan indienen bij de rechter. Dit geldt ook als er bij het ontbinden van een geregistreerd partnerschap minderjarige kinderen betrokken zijn. Soms komt een advocaat al in een vroeg stadium in beeld waarbij deze de verschillende stappen met de ouder(s) doorloopt. Als ouders ervoor kiezen om een gezamenlijke advocaat te nemen dan zal deze de scheiding gezamenlijk regelen met de nodige afspraken, ook ten aanzien van de kinderen. Deze advocaat behartigt de beide belangen van de ouders en er wordt geen partij gekozen.

Als ouders niet meer samen door een deur kunnen, nemen zij vaak ieder een eigen advocaat.

Als de advocaten niet tot overeenstemming komen dan zullen beide advocaten het belang van beide ouders bevechten in de rechtbank. Dit gaat niet onopgemerkt aan de kinderen voorbij.

Kinderen ervaren veel stress wanneer zij worden blootgesteld aan de scheidingsstrijd van hun ouders. De meest voorkomende reacties van kinderen die getuige zijn van geweld tussen ouders zijn verdriet, angst, boosheid en machteloosheid (Pels, Lünnemann & Steketee, 2011). Wanneer de strijd ook na het uit elkaar van de ouders aanhoudt, ontwikkelen kinderen vaak psychosociale problemen en kunnen ze getraumatiseerd worden. Zij kunnen diverse symptomen ontwikkelen zoals concentratieproblemen, hyperactiviteit, somatische klachten, depressie, eenzaamheid, angst, overaangepast gedrag, schoolproblemen, suïcideneigingen en agressief en oppositioneel gedrag (Braem & Buchanan, 2003; Dalton, Carbon & Olesen, 2003; Jaffe, Crooks & Poisson, 2003; Kelly & Emery, 2003). Om een scheiding zo goed mogelijk te laten verlopen en de schade voor de kinderen te beperken worden er door ouders diverse instanties betrokken zoals jeugdzorginstellingen, de Raad voor de Kinderbescherming, Maatschappelijk Werk, Centrum voor Jeugd en gezin, het Wijkteam, kindercoaches, de school van de kinderen en de huisarts.

Deze instanties worden vaak pas om hulp gevraagd wanneer er al problemen zijn ontstaan binnen het gezin of als er zich een vechtscheiding ontwikkelt. In de praktijk kunnen hulpverleners en organisaties bijdragen aan de oplossing van de scheidingsproblematiek. Echter het tegenovergestelde wordt bereikt omdat nogal eens de regie ontbreekt door verschillende parallelle processen en hulpverleners horen niet zelden maar een kant van het verhaal. Er lijkt geen sprake te zijn van een gecoördineerde aanpak en de instanties werken niet of onvoldoende samen waardoor ouders en kinderen niet de hulp krijgen die ze nodig hebben. Alleen de advocaat is altijd betrokken bij een scheiding via een gerechtelijke procedure. In hoeverre is het mogelijk dat deze advocaat (de ‘kindvriendelijke advocaat’) een cruciale rol speelt door vanuit het kindperspectief de scheiding te begeleiden en een regierol invult?

Wanneer de scheidingsbeslissing is genomen wordt een advocaat betrokken die een ouder of beide ouders helpt bij het scheiden. Als de advocaat één partij begeleidt, probeert hij die zo goed mogelijk te helpen. Door partnerproblematiek onderling kan er een emotionele strijd ontstaan met soms tegenstrijdige belangen. Wanneer de advocaten het conflict vanuit het perspectief van één van de partijen bekijken, wordt deze belangenstrijd gevoed en groter. Hierdoor duren de conflicten tussen ouders soms jaren en worden kinderen onnodig lang blootgesteld aan ernstige stress. In deze destructieve processen raken kinderen gevangen en beschadigd.

Vanaf mei 2014 is een klankbordgroep ingesteld van professionals die zich richten op de rol van de advocaat in een scheiding met kinderen. Deze klankbordgroep vertegenwoordigt het voor de ‘kindvriendelijke advocaat’ relevante veld: een multidisciplinaire achtergrond van juristen, gedragsdeskundigen, omgangsbemiddelaars, onderzoeksinstanties, opleiders, beleidsmakers, ervaringsdeskundigen ouders en ervaringsdeskundige kinderen. Dit onderzoek is voortgekomen uit overleg van de klankbordgroep met de Kinderombudsman. de Kinderombudsman 13 Gedragsregels In de Advocatenwet zijn regels opgenomen omtrent het gedrag en de deskundigheid van een advocaat. Behartiging van de belangen van de cliënt staat voorop. In de Advocatenwet wordt geen specifieke aandacht besteed aan de behartiging van de belangen van het kind van de cliënt. In artikel 10a lid 1 sub b staat opgenomen dat de advocaat partijdig dient te zijn bij de behartiging van de gerechtvaardigde belangen van zijn cliënt. Hierbij wordt dus niet gesproken over de belangen van een eventuele derde, zoals het kind. In de gedragsregels uit 1992 staat in regel 5 dat het belang van de cliënt bepalend dient te zijn voor de wijze waarop de advocaat zijn zaken moet behandelen. Ook hier wordt niet gesproken over de belangen van bijvoorbeeld het kind van de cliënt. Ten slotte mag de advocaat zich, volgens regel 7 niet bezighouden met de behartiging van de belangen van twee of meer partijen indien de belangen van deze partijen tegenstrijdig zijn. In de relatie tussen een kind en de ouder kan het voorkomen dat het belang van het kind tegenstrijdig is met het belang van de ouder. Hieruit volgt dat de advocaat van een van de ouders zich niet zonder meer mag bezighouden met de belangen van het kind in een procedure.

De vereniging van Familierecht Advocaten Scheidingsmediators (hierna: vFAS) heeft gedragsregels opgesteld voor de familierechtadvocaat in de hoedanigheid van scheidingsmediator. 40 In deze gedragsregels staat dat de vFAS-advocaat in de hoedanigheid van mediator passende aandacht dient te besteden aan emotionele en relationele aspecten bij de partners en, indien toepasselijk, hun kinderen. Ook dient deze advocaat of mediator passende aandacht te besteden aan het bevorderen van de onderlinge communicatie. De vFAS heeft een commissie gedragsregels ingesteld die op dit moment werken aan gedragsregels voor de vFAS-advocaat mediator die optreedt als advocaat. Ten slotte heeft de Raad voor Rechtsbijstand een gedragscode geschreven voor advocaten in het personen- en familierecht. 41 De advocaat dient zijn cliënt te overtuigen van de noodzaak van een constructieve, oplossingsgerichte benadering. Hij ontmoedigt een opvatting waarbij een familiezaak wordt beschouwd als een zaak die gewonnen of verloren kan worden. De advocaat maakt duidelijk dat de belangen en rechten van kinderen in het licht van verantwoordelijk ouderschap worden behandeld. Financiële belangen worden niet vermengd met andere belangen en rechten van kinderen, waaronder met name het recht op omgang. Alleen advocaten die op basis van gefinancierde rechtsbijstand echtscheidingszaken behandelen moeten zich houden aan de gedragscode van de Raad voor Rechtsbijstand. Uit vorengaande blijkt dat er al gedragsregels zijn opgesteld waarin de advocaat wordt opgeroepen de belangen van het kind niet uit het oog te verliezen en zijn cliënt te stimuleren toe te werken naar een duurzame oplossing. Maar alleen de gedragsregels uit de Advocatenwet gelden voor alle advocaten die echtscheidingszaken behandelen. En juist in deze gedragsregels staat niets opgenomen over het belang van kinderen. Zoals de Kinderombudsman al aangaf, zijn er advocaten die het gevecht met de andere ouder aangaan waardoor het kind uiteindelijk de dupe wordt. Om latere schade bij kinderen te voorkomen is het belangrijk dat het belang van het kind voorop gezet wordt in alle familiezaken.

Het rapport benoemt hetgeen de gespecialiseerde familierecht advocaat al langere tijd benadrukt: een familierecht advocaat heeft een constructieve, oplossingsgerichte benadering. Gaat het gevecht niet aan. En houdt het belang van het kind voor ogen.

Het rapport is op de site van de kinderombudsman gepubliceerd http://www.dekinderombudsman.nl/ul/cms/fck-uploaded/2016.KOM010%20Verkenning%20kindvriendelijke%20advocatuur.pdf